Επιστολή προς Ομάδα Έργου “Αλκυόνη”

Επιστολή προς Ομάδα Έργου “Αλκυόνη”

To Δίκτυο Δράσης για την Βρεφική και Παιδική Διατροφή – IBFAN Ελλάδας –  είναι μη κυβερνητική οργάνωση, μέλος του παγκόσμιου δικτύου ενεργοποιημένων πολιτών, γονέων και επαγγελματιών υγείας International Baby Food Action Network. Ιδρύθηκε το 2012 στη Θεσσαλονίκη. Υπερασπίζεται το δικαίωμα των βρεφών και των μικρών παιδιών να θηλάζουν, όπως και το δικαίωμα των γονιών να λαμβάνουν πληροφορίες σχετικά με την βρεφική διατροφή οι οποίες θα είναι σύμφωνες με την επιστημονική γνώση και ανεξάρτητες από κερδοσκοπικούς σκοπούς.

Το Δίκτυο υιοθετεί πλήρως τις Επτά Αρχές του International Baby Food Action Network – IBFAN, οι οποίες είναι:

•           Το δικαίωμα των βρεφών στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο υγείας.

•           Το δικαίωμα των οικογενειών σε επαρκή τροφή.

•           Το δικαίωμα των γυναικών να θηλάζουν και να κάνουν ενημερωμένες επιλογές που ακολουθούν επιστημονικά κριτήρια σχετικά με τη διατροφή του μωρού τους.

•           Το δικαίωμα των γυναικών για πλήρη υποστήριξη, ώστε να θηλάσουν επιτυχώς και να ακολουθήσουν σωστές πρακτικές στη βρεφική διατροφή.

•           Το ανθρώπινο δικαίωμα για υπηρεσίες υγείας που ανταποκρίνονται στις βασικές τους ανάγκες.

•           Το δικαίωμα των επαγγελματιών υγείας και των καταναλωτών σε συστήματα υγείας που είναι ελεύθερα από εμπορικές πιέσεις.

•           Το δικαίωμα των ανθρώπων να οργανώνονται σε διεθνή σύμπραξη ώστε να διασφαλίζουν αλλαγές που προστατεύουν την υγεία τους.

 

Θα θέλαμε να σας συγχαρούμε για την έγκριση του έργου «Αλκυόνη Εθνική Πρωτοβουλία Προαγωγής του Μητρικού Θηλασμού». Σας συγχαίρουμε επίσης για την πρωτοβουλία σας να επικοινωνήσετε με τους επαγγελματίες υγείας και τους σχετικούς φορείς ζητώντας ιδέες για νέες δράσεις και ενημέρωση για ήδη υπάρχουσες δράσεις στο θέμα του μητρικού θηλασμού. Ελπίζουμε να γίνει η αρχή για μια Εθνική Καμπάνια Μητρικού Θηλασμού που να στοχεύσει στα μέσα μαζικής ενημέρωσης, στους γονείς, στην κοινότητα, στο σύστημα υγείας και στο εκπαιδευτικό σύστημα.

 

Στο παραδοτέο Π14 του Έργου Αλκυόνη υπάρχει πρόβλεψη για νομοθετική κατοχύρωση του Διεθνούς Κώδικα στην Ελλάδα. Ο σύλλογός μας έχει ως κύριο στόχο την προστασία του μητρικού θηλασμού από την ανεξέλεγκτη προώθηση της τεχνητής διατροφής με υποκατάστατο μητρικού γάλακτος. Στα πλαίσια αυτά συλλέγουμε παραβιάσεις του Διεθνούς Κώδικα Εμπορίας Υποκατάστατων Μητρικού Γάλακτος που μας στέλνουν πολίτες. Τον Σεπτέμβριο 2013 θα ολοκληρώσουμε και δημοσιοποιήσουμε την πρώτη μας Έκθεση για τις παραβιάσεις του Διεθνούς Κώδικα στην Ελλάδα. Η Έκθεση θα κοινοποιηθεί σε εσάς και σε όλους τους αρμόδιους φορείς και θα θέλαμε την συμβολή σας στην ευρεία δημοσιοποίησή της προς ευαισθητοποίηση κοινού και υπευθύνων. Έχουμε αιτηθεί να γίνει ο Διεθνής Κώδικας – το ελάχιστο προαπαιτούμενο για την προστασία του θηλασμού – Νόμος του Ελληνικού Κράτους, και μέχρι σήμερα έχουμε συλλέξει πάνω από 2 χιλιάδες υπογραφές που υποστηρίζουν το αίτημα. Εκτός από την ανάγκη ισχυρότερης νομοθεσίας, επιβάλλεται να υπάρξει μια εξειδικευμένη αρχή/ όργανο που να ελέγχει συστηματικά την τήρηση του Κώδικα και την μη υπονόμευση του θηλασμού από τις εταιρίες υποκατάστατων με τις προωθητικές δράσεις τους σε μαιευτήρια, μίντια, περιοδικά για γονείς, επαγγελματίες υγείας και συνέδρια, διαδίκτυο. Τέλος είναι αναγκαία η θέσπιση και επιβολή συγκεκριμένων και σημαντικών κυρώσεων σε εταιρίες που επιμένουν να υπονομεύουν τον μητρικό θηλασμό στην Ελλάδα.

Είναι σημαντικό να φροντίσετε ώστε να αποφεύγονται οι συγκρούσεις συμφερόντων στους επιστήμονές μας, στα πανεπιστήμιά μας, στα συνέδρια  και στα προγράμματα σχετικά με την βρεφική διατροφή, ιδιαίτερα από εταιρίες υποκατάστατων μητρικού γάλακτος.

Ο σύλλογός μας οργανώνει στην Θεσσαλονίκη στις 19-20 Οκτωβρίου 2013 σεμινάριο για τον Διεθνή Κώδικα, με ομιλήτρια την υπεύθυνη του Διεθνούς Κέντρου Παραβιάσεων του Κώδικα IBFAN στη Μαλαισία. Σας παρακαλούμε να αγκαλιάσετε την πρωτοβουλία – που ελπίζουμε να είναι σε ετήσια βάση -, να την διαδώσετε και να συμμετέχετε σε αυτήν.

Η Νομική μας Ομάδα έχει ετοιμάσει, δημοσιοποιήσει και αιτηθεί νομοθετική πρόταση για την προστασία του δικαιώματος για μητρικό θηλασμό, η οποία περιλαμβάνει προτάσεις για προστασία του θηλασμού σε δημόσιο χώρο και για τις εργαζόμενες. Η πρόταση είναι δημόσια διαθέσιμη στην ιστοσελίδα μας www.ibfan.gr . Θα θέλαμε να σας ζητήσουμε να υποστηρίξετε την ανάγκη διαμόρφωσης ενός ξεκάθαρου νομικού πλαισίου προστασίας του μητρικού θηλασμού στην Ελλάδα.

 

Η Eπιστημονική Eπιτροπή του συλλόγου μας παράγει βιβλιογραφικές ανασκοπήσεις και μεταφράσεις διεθνών ανασκοπήσεων σχετικά με την βρεφική διατροφή. Θα θέλαμε την συμβολή σας στην υποστήριξη και περαιτέρω διασπορά αυτών των επιστημονικών ανασκοπήσεων. Οι πρώτες δημοσιεύσεις υπό έκδοση αφορούν τα χημικά κατάλοιπα στο μητρικό γάλα και στο υποκατάστατο, τον θηλασμό άνω του έτους και την συνδιαμονή μητέρας – βρέφους στο μαιευτήριο.

Ο σύλλογός μας, σε συνεργασία με την Ελληνική Εταιρία Φαρμακευτικής Πρακτικής και υπό την αιγίδα του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου έχει σχεδιάσει και πρόκειται να υλοποιήσει Πρωτοβουλία για Φιλικά προς τον Θηλασμό Φαρμακεία. Αναγνωρίζοντας την συμβολή του φαρμακείου της γειτονιάς στη δημόσια υγεία και την πρωτοβάθμια περίθαλψη, τα υποψήφια φαρμακεία θα πιστοποιούνται σε τρία στάδια – εξέταση γνώσεων στο διαδίκτυο, εκπαιδευτικό σεμινάριο για φαρμακοποιούς, που θα γίνει τον Σεπτέμβριο 2013 στον Βόλο, και αξιολόγηση του φαρμακείου από κοντά. Πλήρη στοιχεία για την Πρωτοβουλία μπορείτε να βρείτε στην ιστοσελίδα της www.f-thilasmos.gr . Θα θέλαμε να σας ζητήσουμε να υποστηρίξετε ενεργά την πρωτοβουλία, όπως και να πιέσετε το ελληνικό τμήμα της UNICEF να την υιοθετήσει επίσημα. Έχει γίνει συγγραφή αναλυτικού οδηγού χρήσης φαρμάκων στη γαλουχία που πρέπει να γνωστοποιηθεί προς όλους τους φαρμακοποιούς της χώρας.

Στα πλαίσια του παραδοτέου Π13 που αφορά την  υποχρεωτική εκπαίδευση των σχετικών επαγγελματιών υγείας στον μητρικό θηλασμό, η Επιστημονική μας Επιτροπή δύναται να συμβάλλει στην διαμόρφωση ενός εκπαιδευτικού προγράμματος για τους ειδικευόμενους Παιδιατρικής.

Το Δίκτυο IBFAN Ελλάδας ξεκίνησε από τον Μάρτιο 2013 καμπάνια ενημέρωσης του κοινού και προώθησης του μητρικού θηλασμού, με σχεδιασμό τριών θεματικών αφισών και δύο ενημερωτικών σποτ που διατίθενται στο διαδίκτυο και προβάλλονται στην τηλεόραση. Το υλικό είναι διαθέσιμο στην ιστοσελίδα μας www.ibfan.gr . Θα θέλαμε την υποστήριξή σας στην περαιτέρω διανομή του προς το κοινό και είστε ελεύθεροι να το χρησιμοποιήσετε όπως θέλετε για δικές σας δράσεις. Η ενημέρωση του κοινού, των εγκύων και των μητέρων για την βρεφική διατροφή πρέπει να περιλαμβάνει τους πιθανούς κινδύνους από την σίτισή με τεχνητό γάλα, όπως αναφέρονται στην διεθνή βιβλιογραφία και προτείνονται και από το Υπουργείο Υγείας στις ΗΠΑ.

Κάθε χρόνο εκδίδουμε ημερολόγια μητρικού θηλασμού, με φωτογραφίες από οικογένειες θηλασμού στην Ελλάδα που συμμετέχουν εθελοντικά. Θα θέλαμε να σας ζητήσουμε να προβάλλετε κατάλληλα αυτές τις εκδόσεις και να τις υποστηρίξετε, προς διάδοση του μητρικού θηλασμού.

Είναι πολύ σημαντική η ανάπτυξη της Πρωτοβουλίας για Φιλικά προς τα Βρέφη Νοσοκομεία. Σε αυτήν είναι αναγκαίο να υπάρχει πρώτη και απαράβατη προυπόθεση για την έναρξη ακόμα της διαδικασίας από ένα μαιευτήριο να προστατεύεται ο μητρικός θηλασμός στους χώρους του από την ανεξέλεγκτη προώθηση υποκατάστατων. Η αντίστοιχη πρωτοβουλία της UNICEF UK στη Μεγάλη Βρετανία έχει μεριμνήσει για την απόλυτη τήρηση του Διεθνούς Κώδικα στο πρώτο ακόμα στάδιο πιστοποίησης.

Ωστόσο, όπως δείχνει και η διεθνής εμπειρία, η υποστήριξη του θηλασμού στο μαιευτήριο δεν αρκεί, αλλά χρειάζεται και διάρκεια με ανάπτυξη Πρωτοβουλίας για Φιλικές προς τα Βρέφη δομές υγείας στην πρωτοβάθμια περίθαλψη, σε ιατρεία και κέντρα υγείας. Απαιτείται η ανάπτυξη πρωτοβάθμιας φροντίδας με ασφαλιστική κάλυψη για το σπίτι μετά το εξιτήριο από το μαιευτήριο, με καταρτισμένες μαίες ή άλλους επαγγελματίες υγείας. Είναι ακόμα σημαντικό κάθε μητέρα να ενημερώνεται πλήρως για τις δυνατότητες υποστήριξης θηλασμού που υπάρχουν σε επίπεδο κοινότητας – ομάδες μητέρων του Συνδέσμου Θηλασμού Ελλάδας, ομάδες υποστήριξης μητρικού θηλασμού και μητρότητας, ο σύλλογός μας. Σύμφωνα με το Βήμα 10, κάθε μητέρα που βγαίνει από ένα μαιευτήριο πρέπει να έχει σαφείς και γραπτές πληροφορίες για υποστήριξη θηλασμού στην κοινότητα, και βέβαια όχι γραπτή συνταγή ξένου γάλακτος ως την μόνη πληροφορία που της δίνεται σχετικά με την βρεφική διατροφή.

Μέλη του συλλόγου μας επεξεργάζονται πρόταση για την δημιουργία πιστοποιημένων φιλικών προς τον θηλασμό βρεφονηπιακών σταθμών. Έχουμε επίσης οργανώσει ομάδα μελών – εκπαιδευτικών που επεξεργάζονται και διαμορφώνουν πρόταση εκπαιδευτικού υλικού ενημέρωσης για την βρεφική διατροφή στα σχολεία, απευθυνόμενο στις κατάλληλες σύμφωνα με την διεθνή έρευνα ηλικίες, δηλαδή στην έκτη δημοτικού και την πρώτη γυμνασίου. Θα θέλαμε να μοιραστούμε μαζί σας αυτήν την όμορφη προσπάθεια και με την συμβολή σας να ολοκληρώσουμε μέσα στο 2014 πρόταση εκπαιδευτικού πακέτου προς το Υπουργείο Παιδείας. Θεωρούμε ακόμα ότι σχολικά βιβλία με αποσπάσματα σχετικά με την βρεφική διατροφή χρήζουν άμεσης διόρθωσης και βελτίωσης με βάση την σύγχρονη επιστημονική πραγματικότητα. Επικοινωνήστε μαζί μας για να σας δώσουμε περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με συγκεκριμένες αλλαγές που απαιτούνται. Τέλος, και στο επίπεδο των πανεπιστημιακών βιβλίων για την βρεφική διατροφή, είναι αναγκαίο να γίνει συστηματική αξιολόγηση από επίσημο φορέα και αναθεώρηση υπαρχόντων ανακριβειών, που διαιωνίζουν την λανθασμένη πληροφόρηση επαγγελματιών υγείας και κατ’ επέκταση του κοινού.

Το ΙBFAN Ελλάδας με μέλη του συμμετέχει σε κοινωνικά ιατρεία ανά την Ελλάδα για ενημέρωση σχετικά με τον μητρικό θηλασμό. Αυτή η πρωτοβουλία με την συμβολή σας θα μπορούσε να αναπτυχθεί περαιτέρω, έτσι ώστε να βρίσκουν ενημέρωση και υποστήριξη στον θηλασμό οι οικογένειες που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη και που βρίσκονται σε μειονεκτικότερη θέση. Από την πλευρά μας μπορούμε να συμβάλλουμε με τις δυνάμεις μας και την εθελοντική προσφορά μας.

Θεωρούμε εντελώς αναγκαία την άμεση διενέργεια επαναληπτικής έρευνας για τα εθνικά ποσοστά θηλασμού και τους προσδιοριστικούς παράγοντες, ώστε να διαπιστωθούν τάσεις σε ποσοστά και σε παράγοντες που επιμένουν να εμποδίζουν ή που ευοδώνουν την επιτυχία του θηλασμού στην Ελλάδα. Είναι σημαντικό να υπάρξει ξεκάθαρη πρόβλεψη αυτός ο εθνικός επιδημιολογικός έλεγχος να γίνεται σε τακτά χρονικά διαστήματα. Επιπλέον, είναι σημαντικό να ζητηθεί από όλα τα μαιευτήρια της χώρας, δημόσια και ιδιωτικά, και να ξεκινήσει υποχρεωτική και τακτική εξακρίβωση των ποσοστών μητρικού θηλασμού σε επίπεδο νοσοκομείου, αλλά και υποχρεωτική δημοσιοποίησή τους προς το ευρύ κοινό.

Στον τομέα της εργοδοσίας, θεωρούμε ότι πολλές μητέρες δεν υποστηρίζονται να ξεκινήσουν ή να συνεχίσουν τον θηλασμό. Είναι κυρίως εκείνες που εργάζονται στον ιδιωτικό τομέα, στον ανεπίσημο τομέα και ως ελεύθεροι επαγγελματίες. Στις μητέρες αυτές πρέπει να υπάρξει διάλογος για την πιο ενεργή υποστήριξη, για κίνητρα και διευκολύνσεις ώστε να παραμείνουν όσο το δυνατό περισσότερο κοντά στο βρέφος τους και να προστατευθεί το δικαίωμά τους στο θηλασμό.

Ο μητρικός θηλασμός δεν μπορεί να προαχθεί αποτελεσματικά εάν δε υπάρξει παράλληλη δράση για μείωση της υπέρμετρης ιατρικοποίησης του τοκετού, του υπερβολικού ποσοστού καισαρικών τομών στη χώρα και για Φιλικές προς τις Μητέρες δομές υγείας. O θηλασμός είναι συνέχεια της εγκυμοσύνης και του τοκετού, έτσι πουι η δυνατότητα μιας μητέρας να επιτύχει θηλασμό καθορίζεται σημαντικά από την περιγεννητική περίοδο. Πρέπει να υπάρξει ταυτόχρονη πρόβλεψη για αλλαγές στην περιγεννητική φροντίδα, με ισχυροποίηση του ρόλου των μαιών στην φυσιολογική εγκυμοσύνη και τον φυσιολογικό τοκετό.

Στον τομέα της ασφαλούς χρήσης υποκατάστατων μητρικού γάλακτος, έχουμε στείλει επιστολή προς τους αρμόδιους φορείς ώστε να συμμορφωθούν οι οδηγίες που παρέχουν οι εταιρίες για παρασκευή του γάλακτος σε σκόνη με τις συστάσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας – η σκόνη σε νερό 70 βαθμών Κελσίου και όχι 40 – και αναμένουμε απάντηση. Θεωρούμε σημαντική την συμβολή του Αλκυόνη στην ασφαλή σίτιση των βρεφών που δεν θηλάζουν.

 

Στα πλαίσια της έγκυρης υποστήριξης του φυσιολογικού, δηλαδή του βρέφους που θηλάζει, είναι επείγουσα αναγκαιότητα η αλλαγή των καμπυλών ανάπτυξης στα βιβλιάρια υγείας παιδιού με τα πρότυπα ανάπτυξης του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, όπως έχει γίνει στις περισσότερες χώρες του κόσμου. Απαραίτητη προυπόθεση για την υποστήριξη του θηλασμού και την καταπολέμηση της παιδικής παχυσαρκίας είναι η τοποθέτηση του θηλάζοντος βρέφους ως στάνταρ σωματικής ανάπτυξης, διαφορετικά θα συνεχιστεί το φαινόμενο να αναγκάζονται καθημερινά σε πρόωρο αποθηλασμό δεκάδες βρέφη στην χώρα λόγω λανθασμένης εκτίμησης από επαγγελματίες υγείας που βασίζονται στις καμπύλες ανάπτυξης του βιβλιαρίου – που αφορούν κυρίως παιδιά που δεν θήλασαν. Το έργο σας είναι κρίσιμο να πιέσει δραστικά προς αυτήν την κατεύθυνση.

Θα θέλαμε ακόμα να σας ενημερώσουμε ότι για το παραδοτέο Π1 – συγγραφή εγχειριδίου για τον μητρικό θηλασμό για επαγγελματίες υγείας – έχει γίνει ήδη μετάφραση του εγχειριδίου Infant and Young Child Feeding; Model Chapter for Textbooks and Health Professionals του 2009 από ομάδα επαγγελματιών υγείας – Καραθανάση, Μενούνου, Κολοκοτρώνη, Παφίτη, Σοφιανού, Παπαβέντσης. Είμαστε στη διάθεσή σας για την ολοκλήρωση, εκτύπωση και διανομή του εγχειριδίου.

 

Ελπίζουμε σε τακτική συνεργασία προς όφελος της υγείας των παιδιών στην Ελλάδα. Παρακαλούμε επικοινωνήστε μαζί μας για οποιαδήποτε διευκρίνιση. Όλες οι δράσεις, εκστρατείες και προτάσεις μας είναι ευρέως διαθέσιμες στην ιστοσελίδα της οργάνωσης www.ibfan.gr . Μην διστάσετε να ζητήσετε την συμβολή των εκατοντάδων μελών – εθελοντών μας στο έργο σας.

 

Ο Πρόεδρος του IBFAN Ελλάδας

 

 

 

Στέλιος Παπαβέντσης