Μητρικός θηλασμός-Νομικό πλαίσιο: Τί ισχύει και τί διεκδικούμε

Μητρικός θηλασμός-Νομικό πλαίσιο: Τί ισχύει και τί διεκδικούμε

Oμιλία της Σ Δημοσίου, μέλους Νομικού Τμήματος IBFAN Ελλάδας, στο συνέδριο μητρικού θηλασμού Μ Ρούζκοβα στην Ξάνθη, τον Οκτώβριο 2014.

 

Η μητρότητα και η παιδική ηλικία τίθενται από την προστασία του Κράτους στο άρθρο 21παρ.1 του Συντάγματος, γεννώντας υποχρεώσεις στο κράτος, σε ν.π. δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου, ώστε να λάβουν θετικά μέτρα που θα ενισχύουν τη μητέρα στο ρόλο της, το δικαίωμα του παιδιού στο θηλασμό, που θα υποστηρίζουν την καλύτερη δυνατή υγεία (άρθρο 21παρ.3 Σ) μέσω παροχής υπηρεσιών υγείας όχι μόνο σε επίπεδο θεραπείας, αλλά και πρόληψης.

Το ίδιο άρθρο λειτουργεί και ως ερμηνευτικό εργαλείο-κριτήριο σύμφωνης με το Σύνταγμα ερμηνείας κοινών νόμων, αλλά και ως status negativus υπέρ του ατόμου και κατά της κρατικής εξουσίας ή και κατά των ιδιωτών (τριτενέργεια), ώστε να μην λαμβάνει χώρα καμία παρενόχληση ή παρεμπόδιση, όχι μόνο με την έννοια της μη επέμβασης, αλλά και με τη λήψη θετικών μέτρων, ώστε να μην πλήττεται-αναιρείται ο πυρήνας του δικαιώματος.

Από τις προσωπικές οικογενειακές σχέσεις πηγάζουν τα οικογενειακά δικαιώματα και οι αντίστοιχες υποχρεώσεις. Κύρια αρχή του Οικογενειακού Δικαίου είναι η αρχή της προστασίας των συμφερόντων των τέκνων, των οποίων η γνώμη πρέπει να ζητείται και να συνεκτιμάται, αναλόγως της ωριμότητάς τους. Παρόμοια ρύθμιση εντοπίζεται στη Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού (άρθρο 3 του ν.2101/1992). Όλη η ρύθμιση της γονικής μέριμνας αποβλέπει στην προστασία των προσώπων που έχουν ανάγκη επιμέλειας, των ανηλίκων τέκνων. Η γονική μέριμνα είναι λειτουργικό δικαίωμα. Αν οι γονείς διαφωνούν για την άσκηση της γονικής μέριμνας, ενώ το συμφέρον του τέκνου επιβάλλει την άμεση λήψη απόφασης, αποφασίζει το δικαστήριο. Οι γονείς κατά την άσκηση γονικής μέριμνας έχουν υποχρέωση να επιδεικνύουν την επιμέλεια που επιδεικνύουν και στις δικές τους υποθέσεις. Η επιμέλεια του προσώπου του τέκνου αποτελεί μέρος του περιεχομένου της γονικής μέριμνας. Η επιμέλεια περιλαμβάνει ιδίως την ανατροφή, την επίβλεψη, τη μόρφωση και την εκπαίδευση του τέκνου, καθώς και τον προσδιορισμό του τόπου διαμονής του. Κυρίως περιλαμβάνει την εκπροσώπηση του τέκνου σε κάθε υπόθεση ή δικαιοπραξία ή δίκη που αφορά στο πρόσωπό του.

Ο ΑΚ ορίζει ότι η μέριμνα για το ανήλικο τέκνο είναι καθήκον και δικαίωμα των γονέων.

Συναφής ως προς αυτή τη ρύθμιση είναι και η ρύθμιση του άρθρου 2 του Συντάγματος, το οποίο θέτει ως πρωταρχική υποχρέωση της Πολιτείας το σεβασμό και την προστασία της αξίας του ανθρώπου.

Κάθε παιδί σύμφωνα με την Διεθνή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού έχει δικαίωμα για το καλύτερο δυνατό επίπεδο υγείας, για υπηρεσίες ιατρικής περίθαλψης-θεραπείας, έχει δικαίωμα πρόσβασης στις υπηρεσίες αυτές και το κράτος έχει την ευθύνη για την εξασφάλιση αυτή. Ιδιαίτερα το κράτος οφείλει να παίρνει τα κατάλληλα μέτρα για:

      α) Να μειωθεί η βρεφική και παιδική θνησιμότητα.

      β) Να εξασφαλιστεί σε κάθε παιδί η απαραίτητη ιατρική αντίληψη και περίθαλψη δίνοντας έμφαση στην ανάπτυξη της στοιχειώδους περίθαλψης.

      γ) Να δώσει αγώνα κατά της ασθένειας και της κακής διατροφής και μέσα στα πλαίσια της στοιχειώδους περίθαλψης.

      δ) Να εξασφαλίσει στις μητέρες κατάλληλη περίθαλψη πριν και μετά από τον τοκετό.

      ε) Να ενημερώσει όλες τις ομάδες της κοινωνίας, ιδιαίτερα τους γονείς και τα παιδιά για τα θέματα της υγείας και της διατροφής του παιδιού, για τα πλεονεκτήματα του μητρικού θηλασμού, … και να βρίσκουν υποστήριξη στη χρήση των παραπάνω βασικών γνώσεων.

στ) Να αναπτύξει την προληπτική ιατρική φροντίδα, την καθοδήγηση των γονέων και την εκπαίδευση και τις υπηρεσίες του οικογενειακού προγραμματισμού.

    Το κράτος είναι υποχρεωμένο να λάβει όλα τα κατάλληλα και αποτελεσματικά μέτρα για να καταργηθούν οι παραδοσιακές πρακτικές που βλάπτουν την υγεία των παιδιών(άρθρο 24 ν.2101.1992).

Κύριες υποχρεώσεις του γιατρού είναι:

Α) διάγνωση και θεραπεία

Β) η πλήρης ενημέρωση του ασθενή ως προς την προτεινόμενη θεραπεία και τους κινδύνους αυτής, καθώς και

Γ) η εξασφάλιση της συναίνεσης του ασθενή

Σύμφωνα με το άρθρο 1παρ.1 ΚΙΔ «ιατρική πράξη είναι εκείνη που έχει ως σκοπό την με οποιαδήποτε επιστημονική μέθοδο πρόληψη, διάγνωση, θεραπεία και αποκατάσταση της υγείας του ανθρώπου». Στο άρθρο 1παρ.3 ΚΙΔ «στην έννοια της ιατρικής πράξης περιλαμβάνεται και η συνταγογράφηση, η εντολή για διενέργεια πάσης φύσης παρακλινικών εξετάσεων, η έκδοση ιατρικών πιστοποιητικών και βεβαιώσεων και η γενική συμβουλευτική υποστήριξη του ασθενή». Επομένως, ο γιατρός δεν πρέπει να επαφίεται στην ενημέρωση του ασθενή από το έντυπο οδηγιών που συνοδεύει το φάρμακο, κατά τη θεραπευτική αγωγή με φάρμακα, αλλά πρέπει να εξηγήσει τα αποτελέσματα, τις συνέπειες και εν γένει τις ιδιότητες του φαρμάκου, αφού σε ό,τι αφορά το συνοδευτικό έντυπο εκεί είναι δυνατόν να αποδίδεται το ελάχιστο των παρενεργειών που έχουν παρατηρηθεί κατά τη δοκιμαστική εφαρμογή του φαρμάκου ή να αναφέρονται παρενέργειες με μηδαμινή σχεδόν πιθανότητα εμφάνισης. Ο γιατρός οφείλει να ενημερώσει και για εναλλακτικές θεραπείες πιο αποτελεσματικές, ο κάθε γιατρός για την ειδικότητά του. Όχι μόνο με τυπική υπόδειξη ενημερωτικού εντύπου, αλλά και με προσωπική επικοινωνία με τον ασθενή, όχι την τελευταία στιγμή πριν την ιατρική πράξη, με υφαρπαγή της υπογραφής του, σε κείμενο που δεν είχε το χρόνο καν να διαβάσει. Επί παραδείγματι η συμβατότητα ορισμένων φαρμάκων με το θηλασμό είναι μέρος αυτής της ενημέρωσης, που οι γιατροί οφείλουν να παρέχουν στις ασθενείς τους θηλάζουσες. Παρόμοια υφίσταται υποχρέωση ενημέρωσης σχετικά με τους κινδύνους από τη χορήγηση φόρμουλας σε βρέφος, τη χρήση μπιμπερό, πιπίλας, αφού η φόρμουλα προσιδιάζει με φάρμακο, ενώ η χρήση μπιμπερό ενέχει τον κίνδυνο διακοπής του θηλασμού.

Παράλειψη υποχρέωσης ενημέρωσης: ο γιατρός έχει ευθύνη λόγω προσβολής της προσωπικότητας του ασθενή, όταν προβαίνει σε ιατρική πράξη, χωρίς την απαραίτητη συναίνεσή του, προκαλώντας του ηθική βλάβη. Αυτή η πράξη είναι αυθαίρετη ιατρική πράξη. Για παράδειγμα αν συνέστησε ορισμένη φαρμακευτική αγωγή ή προϊόν ειδικής διατροφής (όπως νομοθετικά αντιμετωπίζεται η φόρμουλα) χωρίς να ενημερώσει για τους σχετικούς κινδύνους. Η ενημέρωση πρέπει να είναι επαρκής για την προτεινόμενη θεραπεία και για τυχόν κινδύνους που αυτή συνεπάγεται, ώστε ο ασθενής να αποφασίσει ως δικαιούται αυτοβούλως για την υγεία του και τη σωματική του ακεραιότητα. Η πλημμέλεια της ενημέρωσης είναι ανεξάρτητη της ιατρικής πράξης και συρρέει με το ιατρικό σφάλμα, τη μη τήρηση των κανόνων της ιατρικής επιστήμης. Το βάρος απόδειξης στα δικαστήρια για το αν ενημερώθηκε ο ασθενής ενάγων το φέρει ο γιατρός και αν αυτός δεν τηρεί ιατρικό αρχείο, δεν έχει έντυπα ενημέρωσης, μάρτυρες, τότε ο ασθενής κερδίζει τη δίκη, ανεξαρτήτως ύπαρξης ιατρικού σφάλματος.

 

Κανένα παιδί δεν επιτρέπεται να αποχωρίζεται τους γονείς του (άρθρο 9 ΣΔΠ), εκτός αν συντρέχει λόγος που ανάγεται στο συμφέρον του παιδιού και ορίζεται σε νόμο ή δικαστική απόφαση. Εξ αυτού συνάγεται το δικαίωμα της μητέρας για συνδιαμονή με το βρέφος της στην κλινική, χωρίς η συνδιαμονή να αποτελεί λόγο επιπλέον οικονομικής επιβάρυνσης ή η συνδιαμονή να μπορεί να αποτραπεί με επίκληση πολιτικής μαιευτηρίου. Πιο φρόνιμο για τους μέλλοντες γονείς είναι να ζητούν τον τιμοκατάλογο της κλινικής για τις χρεώσεις, να συμφωνούν με το γιατρό για το δωμάτιο, μονόκλινο, δίκλινο κλπ και να κάνουν χρήση των δικαιωμάτων τους ως καταναλωτές, αποκλείοντας πρακτικές που επιβάλουν πληρωμή μονόκλινου δωματίου σε περίπτωση επιλογής αποκλειστικού θηλασμού.

Εδώ ανήκουν οι αντιδράσεις που προκαλούν στο εσωτερικό του ανθρώπου εξωτερικές προσβολές, αντιδράσεις που διαταράσσουν την ισορροπία της εσωτερικής κατάστασης του ανθρώπου και εκδηλώνονται υπό  τη μορφή πόνου είτε σωματικού είτε ψυχικού. Στην εποχή μας η ανάγκη διαφύλαξης του εσωτερικού ψυχικού κόσμου του ανθρώπου είναι περισσότερο από ποτέ έντονη. Η διάγνωση από την επιστήμη της σημασίας του για την ισορροπία του ανθρώπου και η επισήμανση κινδύνων της ψυχικής υγείας από προσβολές της,  κυρίως στην παιδική ηλικία, επιβάλλουν τη νομική προστασία των συναισθημάτων και γενικότερα του ψυχικού κόσμου. Έτσι  είναι παράνομη οποιαδήποτε  πράξη  προσβάλλει  και  επηρεάζει  τον  ψυχικό κόσμο των ανήλικων, οι οποίοι απολαύουν ιδιαίτερης συνταγματικής προστασίας και το δικαίωμα που απορρέει από αυτή έμμεσα τριτενεργεί μέσω των διατάξεων του  άρθρου 57 του ΑΚ.

Το παιδί χρειάζεται ειδική προστασία και μέριμνα, συμπεριλαμβανομένης και της νομικής προστασίας. Είναι δικαίωμα και υποχρέωση τον γονέων να λαμβάνουν αποφάσεις που αφορούν στο τέκνο τους με γνώμονα το συμφέρον του, να το εκπροσωπούν έναντι τρίτων και να μεριμνούν για το καλύτερο δυνατό επίπεδο υγείας του, σωματικής, πνευματικής και ψυχικής. Το συμφέρον του παιδιού επιτάσσει να είναι με τους γονείς του και να μην απομακρύνεται από αυτούς, παρά μόνο όταν για λόγους που ανάγονται στο συμφέρον του ίδιου του παιδιού (με αιτιολογημένη απόφαση δικαστηρίου, διοικητικής αρχής ή νομοθετικού οργάνου) αυτό είναι αναγκαίο. Η συνδιαμονή της μητέρας με το νεογέννητο βρέφος της, όπως και η παρουσία των γονέων κατά την τέλεση απλών ιατρικών πράξεων στο ανήλικο τέκνο τους, αποτελεί υποχρέωση, αλλά και αναφαίρετο δικαίωμα των γονέων προς το παιδί (1507 επ Α.Κ, άρθρο 9 της Σύμβασης Δικαιωμάτων του Παιδιού).

               Ο αποχωρισμός του νεογνού από τη μητέρα του και η μη συνδιαμονή δημιουργούν ανυπέρβλητα εμπόδια στο μητρικό θηλασμό και τον υπονομεύουν αντί να τον προάγουν. Όσον αφορά στα φυσικά (ενδεικτικά: γιατροί, νοσηλευτικό προσωπικό) ή νομικά πρόσωπα που εμπλέκονται με παροχή υπηρεσιών υγείας σε παιδιά (νοσηλευτικά ιδρύματα, μαιευτήρια, νεογνολογικές, παιδιατρικές κλινικές) και στην υποχρέωσή τους για σεβασμό της επιλογής της μητέρας για αποκλειστικό θηλασμό, της επιλογής συνδιαμονής της μητέρας με το παιδί της, όπως και της παρουσίας των γονέων κατά την τέλεση απλών ιατρικών πράξεων στο ανήλικο τέκνο τους προβλέπονται πέραν των ως άνω διατάξεων και τα παρακάτω:
               Οι γονείς του παιδιού οφείλουν να λαμβάνουν την οποιαδήποτε απόφαση που αφορά στο παιδί, αφού προηγηθεί ενημέρωση από τον ιατρό πλήρως και επαρκώς, σε κάθε δε περίπτωση απαιτείται συναίνεση των γονέων για τη διενέργεια ιατρικών πράξεων στα παιδιά (άρθρ. 12. Παρ. 1 και 2) σε χώρο και χρόνο κατάλληλο που δεν καθιστά άκυρη την όποια συναίνεση. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι είναι άκυρη ως μη γενόμενη η συναίνεση των γονέων που υφαρπάζεται στο χώρο τέλεσης της ιατρικής πράξης στο ανήλικο τέκνο τους λίγα μόλις λεπτά πριν την τέλεση αυτής. Παραδείγματος χάριν η ιατρική πράξη της αιμοληψίας σε ανήλικο τέκνο τελείται καταρχήν με τη φυσική παρουσία των γονέων. Η άρνηση των ιατρών ή του παραϊατρικού προσωπικού να τελέσουν απλή ιατρική πράξη σε ανήλικο παρουσία των γονέων του είναι καταρχήν παράνομη, ενώ κατ’ εξαίρεση δικαιολογείται μόνο σε περιπτώσεις οριακού χαρακτήρα. Οι γονείς συχνά απειλούνται με πειθαρχικό εξιτήριο από νοσηλευτικά ιδρύματα, όταν αιτούνται να τελεσθούν οι απλές ιατρικές πράξεις στο παιδί τους παρουσία τους, εξαναγκάζονται σε πληρωμή μονόκλινου δωματίου στα ιδιωτικά μαιευτήρια ή απομακρύνονται τα νεογέννητα βρέφη από τις μητέρες τους χωρίς επαρκή ιατρικό λόγο ή τελούνται ιατρικές πράξεις στο βρέφος ή παιδί χωρίς την ενημέρωση και άρα την απαιτούμενη συναίνεση των γονέων. Γονείς εξωθούνται σε πληρωμή μονόκλινου δωματίου σε ιδιωτικά μαιευτήρα, την τελευταία στιγμή όταν ήδη έχει εισαχθεί η επίτοκος στο χώρο του μαιευτηρίου, εξαιτίας της επιλογής της μητέρας για συνδιαμονή με το βρέφος με σκοπό τον αποκλειστικό θηλασμό, καθιστώντας τον αποκλειστικό θηλασμό και τη συνδιαμονή μητέρας –βρέφους είδος πολυτελείας και όχι φυσική γονεϊκή επιλογή. Ανάλογες ρυθμίσεις προβλέπονται στον Κώδικα Νοσηλευτικής Δεοντολογίας (π.δ. 216/2001), όπως και στον Κώδικα Μαιευτικής Δεοντολογίας.

Ήδη από το έτος 1995 έχει εκδοθεί και αποσταλεί σε όλα τα Νοσοκομεία, Προέδρους Δ.Σ., Νοσηλευτικές Υπηρεσίες, Μαιευτικές Κλινικές και Νεογνολογικές – Παιδιατρικές Κλινικές η υπ’ αριθμ. πρωτ. Υ3γ/3618/9.10.1995 Εγκύκλιος του Υπουργείου Υγείας και Πρόνοιας η οποία εις εναρμόνιση των οδηγιών του Π.Ο.Υ. και της UNICEF  η οποία εξάρει την ανάγκη του μητρικού θηλασμού, προβλέπει δε ρητώς σχετικά με τη συνδιαμονή μητέρας – βρέφους:

  1. Να επιτρέπεται και να συστήνεται στην μητέρα να έχει το νεογέννητο μαζί της στο μαιευτήριο.
  2. Να καθοδηγούνται και να βοηθούνται οι μητέρες για την έναρξη του θηλασμού μέσα στο πρώτο ημίωρο από τον τοκετό.
  3. να εκπαιδεύονται οι μητέρες στην τέχνη του θηλασμού και τη διατήρηση της γαλουχίας σε περίπτωση αποχωρισμού από τα παιδιά τους π.χ. προωρότητα ή άλλα προβλήματα.
  4. να απαγορεύεται η παροχή στα νεογέννητα ξένου γάλακτος ή υγρών οποιασδήποτε μορφής εκτός από το μητρικό γάλα.
  5. να επιτρέπεται άλλο είδος τροφής μόνο σε περίπτωση που ο θηλασμός αντενδείκνυται για ιατρικούς λόγους και μόνο με ιατρική γνωμάτευση.
  6. να αποφεύγονται οι πιπίλες και τα λαστιχένια αντικείμενα για το στόμα στα παιδιά που θηλάζουν.
  7. απαγορεύεται η δωρεάν διανομή και παρακαταθήκη υποκαταστάτων μητρικού γάλακτος στα μαιευτήρια.

Σύμφωνα επίσης με το ΠΔ. 95/2000 (Οργανισμός Υπουργείου Υγείας και Πρόνοιας) μεταξύ των αρμοδιοτήτων του Τμήματος Προστασίας και Προαγωγής της Δημόσιας Υγείας συγκαταλέγεται η συμμετοχή στη διαμόρφωση των οδηγιών του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας και της Ε.Ε., η παρακολούθηση της εφαρμογής τους και η εναρμόνιση προς αυτές της Ελληνικής νομοθεσίας (άρθρ. 10 παρ. 2 εδ. β περ. 14), καθώς και η μελέτη, προστασία, υποστήριξη και προαγωγή του μητρικού θηλασμού (περ. 24) και η διαμόρφωση εθνικής διατροφικής πολιτικής, με κύριο άξονα την προστασία και προαγωγή της υγείας σε εθνικό επίπεδο (περ. 25).

Στην υπουργική απόφαση Υ1/Γ.Π.47815  Εναρμόνιση της Εθνικής Νομοθεσίας προς τις διατάξεις της Οδηγίας 2006/141/ΕΚ της Επιτροπής, "για τα παρασκευάσματα για βρέφη και παρασκευάσματα δεύτερης βρεφικής ηλικίας" καθορίζονται κριτήρια σύνθεσης, επισήμανσης και διαφήμισης των παρασκευασμάτων αυτών προς χρήση από υγιή βρέφη.
Ως προς την κυκλοφορία-διάθεση αυτών των προϊόντων: ο θέτων σε κυκλοφορία το προϊόν καταθέτει σχετικό φάκελο στον Ε.Ο.Φ. με ό,τι αφορά τον παρασκευαστή, τη σύνθεση, την παρουσίαση και επισήμανση του προϊόντος.
Ως προς την επισήμανση: τα προϊόντα που κατασκευάζονται εξολοκλήρου από πρωτεΐνες αγελαδινού γάλακτος ονομάζονται «γάλα για βρέφη» και «γάλα δεύτερης βρεφικής ηλικίας».
Υποχρεωτικές ενδείξεις των παρασκευασμάτων, που ισχύουν και για την παρουσίαση, χώρο έκθεσης, διαφήμιση αποτελούν τα κάτωθι:
1)το προϊόν που απευθύνεται σε βρέφη από τη γέννησή τους και έως 6 μηνών να αναγράφει «κατάλληλο μόνο για βρέφη 0-6, εφόσον δεν τρέφονται δια θηλασμού»
2) το προϊόν που απευθύνεται σε βρέφη άνω των 6 μηνών να αναγράφει α)«κατάλληλο μόνο για βρέφη άνω των 6 μηνών», β) «αποτελεί μέρος μόνο μιας διαφοροποιημένης διατροφής» (δηλαδή ο κανόνας είναι ο θηλασμός και η εξαίρεση η χορήγηση φόρμουλας, γ) «δεν πρέπει να χρησιμοποιείται σε αντικατάσταση του μητρικού γάλακτος στους πρώτους 6 μήνες της ζωής του βρέφους», δ) «η απόφαση για την έναρξη συμπληρωματικών τροφών, καθώς και για οποιαδήποτε εξαίρεση μέχρι τους 6 μήνες, θα πρέπει να λαμβάνεται αφού ζητηθεί η γνώμη ανεξάρτητων προσώπων με ειδίκευση στην ιατρική, στον τομέα της διατροφής ή στη φαρμακευτική ή άλλων προσώπων ασχολούμενων επαγγελματικά με τη φροντίδα της μητέρας και του παιδιού, με βάση τις εξατομικευμένες ανάγκες ανάπτυξης του κάθε βρέφους.» ε) «οδηγίες για τη σωστή παρασκευή, αποθήκευση και διάθεση του προϊόντος και προειδοποίηση για τους κινδύνους που διατρέχει η υγεία των βρεφών στην περίπτωση μη σωστής παρασκευής και αποθήκευσης.»
Η επισήμανση των παρασκευασμάτων για βρέφη και των παρασκευασμάτων δεύτερης βρεφικής ηλικίας πρέπει να γίνεται κατά τέτοιο τρόπο ώστε να παρέχει τις αναγκαίες πληροφορίες για μια σωστή χρήση των προϊόντων και να μην αποθαρρύνει το θηλασμό. Η χρήση όρων όπως "εξανθρωπισμένο" (humanized), "εξομοιωμένο με το μητρικό" (maternalized), "προσαρμοσμένο" (adapted) ή παρομοίων απαγορεύεται.
 Η επισήμανση των παρασκευασμάτων για βρέφη περιλαμβάνει επιπλέον τη λέξη "προσοχή" ή ανάλογη προειδοποίηση (όπως λέμε ΚΙΝΔΥΝΟΣ) ακολουθούμενη από τις ακόλουθες υποχρεωτικές ενδείξεις:
 α) ένδειξη σχετικά με την ανωτερότητα του θηλασμού,
 β) σύσταση για τη χρησιμοποίηση του προϊόντος μόνο εφόσον ζητηθεί η γνώμη ανεξάρτητων προσώπων με ειδίκευση στην ιατρική, στον τομέα της διατροφής ή στη φαρμακευτική ή άλλων προσώπων ασχολούμενων επαγγελματικά με τη φροντίδα της μητέρας και του παιδιού. (επιστημονική ανεξαρτησία-ΔΚΕΥΜΓ)
 Η επισήμανση των παρασκευασμάτων για βρέφη δεν πρέπει να περιλαμβάνει εικόνες βρεφών, ούτε άλλες εικόνες ή κείμενα που να εξιδανικεύουν τη χρήση του προϊόντος. Μπορεί ωστόσο να περιέχει σχήματα που διευκολύνουν των αναγνώριση του προϊόντος και που απεικονίζουν τον τρόπο ετοιμασίας του.
 Τα παρασκευάσματα για βρέφη και τα παρασκευάσματα δεύτερης βρεφικής ηλικίας επισημαίνονται με τέτοιο τρόπο ώστε να μπορούν οι καταναλωτές να κάνουν σαφή διάκριση μεταξύ των προϊόντων αυτών και να αποφεύγουν κάθε κίνδυνο σύγχυσης μεταξύ των παρασκευασμάτων για βρέφη και των παρασκευασμάτων δεύτερης βρεφικής ηλικίας.
Η διαφήμιση των παρασκευασμάτων για βρέφη πραγματοποιείται μόνο μέσω εκδόσεων που ειδικεύονται στη φροντίδα των βρεφών ή στις επιστημονικές δημοσιεύσεις.
 Εφόσον κριθεί αναγκαίο, είναι δυνατόν μετά από γνώμη του ΕΟΦ, δι` αποφάσεως του Υπουργού Υγείας και Κοιν. Αλληλεγγύης, να περιορισθεί περισσότερο ή να απαγορευθεί η διαφήμιση τους. (απαγορεύεται η διαφήμιση φόρμουλας 0-6 μηνών εντελώς)
 Οι διαφημίσεις αυτές των παρασκευασμάτων για βρέφη υπόκεινται στους όρους που καθορίζονται στο άρθρο 5 παρ. 4 έως 8, και άρθρο 5 παρ. 9 στοιχείο β` και περιέχουν μόνο επιστημονικές και πραγματικές πληροφορίες. Οι πληροφορίες αυτές δεν πρέπει να υπονοούν ή να δημιουργούν την πεποίθηση ότι η χορήγηση τροφής με θήλαστρο (μπιμπερό) δίνει ανάλογα ή καλύτερα αποτελέσματα από το μητρικό θηλασμό.
Η διαφήμιση των σημείων πώλησης η προσφορά δειγμάτων ή οποιοδήποτε άλλο μέσο προώθησης των πωλήσεων παρασκευασμάτων για βρέφη στον καταναλωτή σε επίπεδο λιανικής πώλησης, όπως οι ειδικές επιδείξεις, τα κουπόνια εκπτώσεων, τα δώρα, οι ειδικές πωλήσεις, οι πωλήσεις κάτω του κόστους και οι πωλήσεις που συνεπάγονται την υποχρεωτική αγορά άλλων εμπορευμάτων, δεν επιτρέπονται.
Οι παρασκευαστές και διανομείς παρασκευασμάτων για βρέφη δεν πρέπει να προσφέρουν στο ευρύ κοινό ή στις εγκύους , στις μητέρες ή στα μέλη των οικογενειών τους, δωρεάν ή σε χαμηλή τιμή προϊόντα, δείγματα ή άλλα διαφημιστικά δώρα, άμεσα ή έμμεσα μέσω του συστήματος Υγείας ή των εργαζομένων σε αυτό.
Ο ΕΟΦ διασφαλίζει την αντικειμενική και πλήρη πληροφόρηση σχετικά με τη διατροφή των βρεφών και των νηπίων προς χρήση των οικογενειών και όσων απασχολούνται στον τομέα της διατροφής βρεφών και νηπίων σχετικά με το σχεδιασμό, τις διατάξεις, τη μορφή και τη διάδοση πληροφοριών και τον έλεγχο τους.
Ο ΕΟΦ ελέγχει ότι τα πληροφοριακά και μορφωτικά υλικά, γραπτά ή οπτικοακουστικά, που έχουν σχέση με τη διατροφή των βρεφών και στόχο να φθάσουν στις κυοφορούσες και στις μητέρες των βρεφών και νηπίων, περιλαμβάνουν σαφή πληροφοριακά στοιχεία σε σχέση με όλα τα ακόλουθα στοιχεία:
 α) τα πλεονεκτήματα και η ανωτερότητα του θηλασμού,
 β) το θηλασμό και την προπαρασκευή και διατήρηση του θηλασμού,
 γ) τις ενδεχόμενες αρνητικές επιπτώσεις που παρουσιάζει για το θηλασμό η εισαγόμενη μερική χορήγηση του θηλάστρου (μπιμπερό),
 δ) τη δυσκολία επαναφοράς του θηλασμού όταν έχει διακοπεί,
 ε) όπου απαιτείται την ενδεδειγμένη χρήση των παρασκευασμάτων για βρέφη.
 Στην περίπτωση που το υλικό αυτό περιέχει πληροφορίες σχετικά με τη χρήση παρασκευασμάτων για βρέφη, οι πληροφορίες αυτές περιλαμβάνουν και τις κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις της χρήσης τους, τους κινδύνους για την υγεία από ακατάλληλες τροφές ή μεθόδους διατροφής και ειδικότερα, τους κινδύνους για την υγεία από ακατάλληλη χρήση παρασκευασμάτων για βρέφη.
 Το υλικό αυτό δεν πρέπει να χρησιμοποιεί οποιαδήποτε εικόνα η οποία εξιδανικεύει τη χρήση των παρασκευασμάτων για βρέφη.
Η παροχή πληροφοριακού ή άλλου μορφωτικού υλικού εκ μέρους των παρασκευαστών ή των πωλητών, γίνεται μόνο μετά από αίτημα και με την γραπτή έγκριση του ΕΟΦ ή με βάση τις οδηγίες που δίδονται από τον ΕΟΦ για το σκοπό αυτό.
Το υλικό αυτό φέρει την ονομασία της χορηγούσας εταιρείας ή το εμπορικό της σήμα, αλλά δεν αναφέρεται η μάρκα του παρασκευάσματος για βρέφη και διανέμεται μόνο μέσω του εθνικού συστήματος υγείας.
Ο ΕΟΦ παίρνει τα απαραίτητα μέτρα ώστε οι χορηγίες ή πωλήσεις σε μειωμένες τιμές παρασκευασμάτων για βρέφη, σε ινστιτούτα ή οργανισμούς, είτε πρόκειται να χρησιμοποιηθούν στα εν λόγω ινστιτούτα είτε πρόκειται να διατεθούν εκτός αυτών, χρησιμοποιούνται μόνο ή διατίθενται μόνο για βρέφη, τα οποία πρέπει να τρέφονται με παρασκευάσματα για βρέφη, και μόνο για όσο χρονικό διάστημα το χρειάζονται τα βρέφη αυτά.
Σε περίπτωση παράβασης των διατάξεων της παρούσης υπουργικής απόφασης εφαρμόζονται τα προβλεπόμενα από το άρθρο 19 του ν.δ. 96/1973 "περί εμπορίας και εν γένει των φαρμακευτικών, διαιτητικών καλλυντικών προϊόντων" (ΦΕΚ 172/1973) όπως τροποποιήθηκε από το άρθρο 33 του ν. 1316/1983 (ΦΕΚ Α`3) και συμπληρώθηκε με το άρθρο 10 του ν. 1965/1991 (ΦΕΚ Α` 146) καθώς και από το άρθρο 50 του ν. 2519/1997 (ΦΕΚ Α` 165) και επιβάλλονται οι ανάλογες κυρώσεις (αυστηρές διοικητικές και ποινικές συνέπειες, όπως χρηματικά πρόστιμα, ανάκληση-απαγόρευση άδειας κυκλοφορίας-διάθεσης, αναστολή άδειας άσκησης επαγγέλματος, φυλάκιση κλπ σε εταιρείες, γιατρούς, φαρμακοποιούς και λοιπούς πωλητές, φτάνοντας στην οριστική στέρηση άδειας άσκησης επαγγέλματος, φυλάκιση τουλάχιστον 6 μηνών, βαρύτατα χρηματικά πρόστιμα).
Το γεγονός ότι αρμόδιος φορέας για τα προϊόντα αυτά είναι ο ΕΟΦ (Ν 1965/1992 για φάρμακα και άλλες διατάξεις περί Ε.Ο.Φ.), όπως και το ότι για να χορηγηθεί από γιατρό αυτό το προϊόν σε βρέφος σύμφωνα με την εγκύκλιο του Υπουργείου Υγείας Υ3Γ/36189/9-10-1995, απαραίτητα πρέπει να προηγηθεί γνωμάτευση περί του λόγου μη αποκλειστικού θηλασμού, συνάγεται το συμπέρασμα ότι το έννομο αγαθό που διακυβεύεται ξεπερνά τα όρια των άλλων προϊόντων ειδικής διατροφής και φθάνει στο φάσμα-όρια του φαρμάκου.

Η αρμοδιότητα για τον έλεγχο τήρησης της σχετικής νομοθεσίας για τα παρασκευάσματα ανήκει στον ΕΟΦ, που εγγυάται την αντικειμενική και πλήρη πληροφόρηση. Ωστόσο εδώ έχουν εφαρμογή κυρίως τα άρθρα του ΚΙΔ για την ηθική και επιστημονική ανεξαρτησία του γιατρού (άρθρο 3). Αλλά και στο άρθρο 6 απαγορεύεται στο γιατρό να εξυπηρετεί, να εξαρτάται ή να συμμετέχει σε επιχειρήσεις που παρασκευάζουν ή εμπορεύονται φάρμακα ή υγειονομικό υλικό.

Φάρμακο με την έννοια του άρθρου 1 του Νόμου 1965/1991 είναι ουσία ή συνδυασμός ουσιών ή σύνθεση που φέρεται να έχει ιδιότητες θεραπευτικές ή προληπτικές για ασθένειες ανθρώπων ή ζώων, ως επίσης ουσία ή συνδυασμός ουσιών ή σύνθεση που μπορεί να χορηγηθεί σε άνθρωπο ή ζώο για να συμβάλλει σε ιατρική διάγνωση ή να βελτιώσει ή να τροποποιήσει ή αποκαταστήσει ή υποκαταστήσει οργανική λειτουργία στον άνθρωπο ή τα ζώα. Στην κατηγορία αυτή ανήκουν τα προϊόντα ειδικής διατροφής.

Ως προς τα προϊόντα ειδικής διατροφής ισχύουν οι διατάξεις του Κώδικα Τροφίμων σε συμμόρφωση προς την ευρωπαϊκή νομοθεσία(Κανονισμός ΕΟΚ 1169/2011 Παροχή πληροφοριών για τα τρόφιμα στουςκαταναλωτές , Κανονισμός ΕΚ 178/2002 για τον καθορισμό των γενικών αρχών και απαιτήσεων της νομοθεσίας για τα τρόφιμα…για τον καθορισμό των διαδικασιών σε θέματα ασφάλειας τροφίμων, Οδηγία ΕΟΚ 114/2006 Παραπλανητική και συγκριτική διαφήμιση, Κανονισμός ΕΟΚ 1924/2006 ισχυρισμοί διατροφής και υγείας που διατυπώνονται στα τρόφιμα και όπως ισχύουν και για τη διαφήμισή τους)
 Στο άρθρο 6 του Κώδικα Τροφίμων ειδικότερα αναφέρεται ότι λόγω της ειδικής σύνθεσης ή της ειδικής επεξεργασίας τους διακρίνονται από τα τρόφιμα συνήθους κατανάλωσης, απευθυνόμενα σε υγιή βρέφη. Ο τρόπος προβολής τους, όπως και της ονομασίας τους ή άλλων ενδείξεων, η παρουσίαση και διαφήμισή τους δεν πρέπει να είναι παραπλανητικά, αποδίδοντας ιδιότητες ή υπονοώντας αυτές. Σε διαφορετική περίπτωση επιβάλλονται αυστηρές κυρώσεις, προβλεπόμενες στις διατάξεις περί προστασίας του καταναλωτή. 
Η ελληνική υπουργική απόφαση για τα παρασκευάσματα αποτελεί ατυχή ενσωμάτωση στο ελληνικό δίκαιο της Ειδικής Οδηγίας ΕΟΚ 141/2006. Η ειδική Οδηγία σύμφωνα με την αρχή της προφύλαξης που διέπει αυτά τα τρόφιμα ορίζει ότι «η ένδειξη προορισμού είναι απαραίτητη για να αποφευχθεί η μη ενδεδειγμένη χρήση που είναι δυνατόν να βλάψει την υγεία των βρεφών (οδηγία 2000/13/ΕΚ).»
«Προκειμένου να εξασφαλισθεί καλύτερη προστασία της υγείας των βρεφών, οι κανόνες σχετικά με την επισήμανση και τη διαφήμιση που προβλέπονται στην παρούσα οδηγία πρέπει να ανταποκρίνονται στις αρχές και τους σκοπούς που διατυπώνονται στον Διεθνή Κώδικα Εμπορίας Υποκαταστάτων Μητρικού Γάλακτος, τον οποίο θέσπισε η 34η Παγκόσμια Συνέλευση Υγείας…».
«Η παρούσα Οδηγία θεσπίζει και αναλύει τις προσθήκες και τις εξαιρέσεις των γενικών κανόνων για την προώθηση και την προστασία του θηλασμού.»
«Δεδομένης της σημασίας που αποδίδεται στην πληροφόρηση τη σχετική με τις παιδικές τροφές, κατά την επιλογή του τύπου τροφής που παρέχουν στα παιδιά τους οι κυοφορούσες και οι μητέρες, επιβάλλεται στα κράτη μέλη να λάβουν τα απαραίτητα μέτρα, ώστε η πληροφόρηση αυτή να εξασφαλίζει την ενδεδειγμένη χρήση των εν λόγω προϊόντων και να μην έρχεται σε αντίθεση με την προαγωγή της αξίας του θηλασμού».
Στο άρθρο 1: «Παρέχεται η δυνατότητα στα κράτη μέλη να υλοποιήσουν τις αρχές, τους στόχους του ΔΚΕΥΜΓ που έχουν σχέση με την εμπορία, την πληροφόρηση και τις ευθύνες των υγειονομικών αρχών».

Πόσο μεγάλη διαφορά υπάρχει ανάμεσα στην ειδική οδηγία της Ε.Ε. και την ελληνική σχετική υπουργική απόφαση; Όση και η δύναμη των εταιρειών παρασκευής φόρμουλας, όση και η ατιμωρησία που έθρεψε η καλλιεργούμενη άγνοια της διαφήμισης, της χωρίς επιστημονική τεκμηρίωση ιατρικής –νοσοκομειακής πρακτικής προώθησης της φόρμουλας, ακόμα και με επεξεργασία των ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων των ασθενών εντελώς παράνομα.

Η ελληνική πραγματικότητα γύρω από τη νομοθετική προστασία του θηλασμού χαρακτηρίζεται από τραγελαφικά κενά και ασάφειες, αφού στην ελληνική υπουργική απόφαση ο φόβος είναι πασιφανής ακόμα και στη χρήση του όρου Διεθνής Κώδικας Εμπορίας Υποκαταστάτων Μητρικού γάλακτος. Ούτε γράφεται ούτε εντοπίζεται το αιτιολογικό στην υπάρχουσα σχετική νομοθεσία.

Αντίθετα παρατηρείται παντελής έλλειψη πολιτικής βούλησης προώθησης του θηλασμού.

Γιατροί δίνουν φωτοτυπίες χορήγησης φόρμουλας, με οδηγίες παρασκευής, δοσολογία, συνήθως δε δίνεται ως προίκα στη λεχώνα φεύγοντας από το δημόσιο ή ιδιωτικό μαιευτήριο και δωρεάν κουτί βρεφικού γάλακτος. Θηλάζουσες οδηγούνται στον πρόωρο αποθηλασμό λόγω αυθαίρετων ιατρικών πράξεων, που δεν συνάδουν με καμία επιστημονική γνώση. Γονείς καταλήγουν σε οικονομική αφαίμαξη, αν επιλέξουν αποκλειστικό θηλασμό, πληρώνοντας μονόκλινο δωμάτιο σε ιδιωτικές κλινικές καταχρηστικά και παράνομα. Απομακρύνονται νεογέννητα από τη μητέρα τους αδικαιολόγητα στο βωμό του χρήματος, γίνεται αλόγιστη χρήση φόρμουλας κατ’ αποκλεισμό ή παράλληλα με το θηλασμό, μωρά σιτίζονται με μπιμπερό χωρίς να ενημερώνονται οι γονείς για τις συνέπειες στην υγεία του παιδιού, της μητέρας. Νεογέννητα εξετάζονται από νεογνολόγους ή παιδιάτρους χωρίς καν τη φυσική παρουσία των γονέων, υποβάλλονται σε ιατρικές πράξεις χωρίς την προγενέστερη ενημέρωση ή συναίνεση των γονέων, χωρίς τη φυσική τους παρουσία. Γονείς σε άγνοια για τα δικαιώματα του παιδιού τους, καταναλωτές σε άγνοια των δικαιωμάτων τους, καταναλωτές διαφημιστικά κατευθυνόμενοι από μάρκετιγκ εταιρειών φόρμουλας χωρίς ίχνος ηθικής, νομιμότητας, με την απουσία νόμιμου ελέγχου του αρμόδιου κατά τα άλλα Ε.Ο.Φ., γιατροί, νοσηλευτικό προσωπικό, ιδιωτικές κλινικές και δημόσια νοσοκομεία σε καθεστώς χρόνιας παρανομίας και αλαζονικής ατιμωρησίας.

Θηλάζοντα βρέφη των οποίων οι γονείς είναι σε διάσταση ή έχουν διακόψει τον έγγαμο βίο, διατάσσονται από το δικαστήριο στο όνομα του ελληνικού λαού να αποθηλάσουν βίαια, πρόωρα, στους 4 μήνες, στους 6 μήνες, στο χρόνο, στο χρονικό σημείο τέλος πάντων που θα το ζητήσει ο πατέρας, προκειμένου να εξασφαλισθεί η επικοινωνία του θηλάζοντος τέκνου και με τον πατέρα, με συνεχόμενες διανυκτερεύσεις  15 ημερών έως και ενός μήνα. Τ ο συμφέρον του τέκνου, οι διεθνής και ελληνική νομοθεσία, το Σύνταγμα, πάνε περίπατο!!! Ο πατέρας προτάσσει την εκδικητικότητά του έναντι της πρώην συζύγου, το δικαστήριο δικαιώνει τη βία στο παιδί, η θηλάζουσα καταδικάζεται για την επιλογή της να ενισχύσει το τέκνο της με τον μητρικό θηλασμό.

Θηλάζουσες αντιμετωπίζουν δυσμενή μεταχείριση εξαιτίας του θηλασμού των παιδιών τους σε δημόσιους χώρους.

Μέτρα Προστασίας του Μητρικού θηλασμού

1)Είναι αναγκαίο να γίνει νόμος του κράτους ο Διεθνής Κώδικας Εμπορίας Υποκατάστατων Μητρικού Γάλακτος, ώστε ο θηλασμός να προστατεύεται από τους γιατρούς, από τη διαφήμιση, το εμπόριο, από την άγνοια και την ημιμάθεια.

2)Δημόσιος θηλασμός. Είναι αναγκαίο να προωθηθεί-υποστηριχθεί από το Κράτος, μέσω ιδίως της νομοθεσίας, της δικαστικής εξουσίας, της Γενικής Γραμματείας Ισότητας των Φύλων, του Συνηγόρου του παιδιού, των Αστυνομικών Αρχών, με σαφή νομοθετική ρύθμιση ο δημόσιος θηλασμός, ο θηλασμός των παιδιών, ανεξαρτήτως ηλικίας.

Να γίνει νόμος του Κράτους η κατάργηση της δυσμενούς μεταχείρισης των γυναικών που θηλάζουν τα παιδιά τους, η ρητή απαγόρευση της θυματοποίησης της γυναίκας που θηλάζει σε δημόσιο χώρο ή σε χώρο που εργάζεται ή σε χώρο παροχής βασικών υπηρεσιών. Πρέπει να θεσπισθούν νομοθετικά υπηρεσίες, προνόμια και ευκολίες στις θηλάζουσες γυναίκες.

Σαφώς δεν υπάρχει και δεν πρέπει να υπάρχει περιορισμός τόπου θηλασμού. Η γυναίκα που επιθυμεί να θηλάσει σε δημόσιο χώρο το παιδί της, θα πρέπει να υποστηριχθεί νομοθετικά, διοικητικά και κατά συνέπεια δικαστικά έναντι όχι μόνο επεμβάσεων του κράτους υπό ευρεία έννοια, αλλά και ιδιωτικών επεμβάσεων (τριτενέργεια). Επιπρόσθετα, θα πρέπει να υπάρξει νομοθετική ρύθμιση όχι μόνο ως προς τη μη επέμβαση-παρεμπόδιση του μητρικού θηλασμού με την έννοια της ανοχής, αλλά κυρίως επιβάλλεται να θεσπισθούν μέτρα υποστηρικτικά, ενθαρρυντικά για το μητρικό θηλασμό σε δημόσιους χώρους, σε χώρους εργασίας με τη δημιουργία χώρων κατάλληλων. Δημόσιοι χώροι είναι ενδεικτικά τα πάρκα, οι χώροι άθλησης, δημόσια κτίρια, σχολεία, τα ταξί, τα δημόσια μέσα μεταφοράς (όπως τρένα, λεωφορεία, αεροπλάνα, πλοία), τα εμπορικά καταστήματα, οι τράπεζες, καταστήματα δημοσίων θεαμάτων ( όπως θέατρο, σινεμά),  εστιατόρια, ξενοδοχεία, νοσοκομεία, βενζινάδικα, κτίρια εκπαίδευσης, εκκλησία, ιδιωτικά γραφεία, ιδιωτικοί χώροι παροχής υπηρεσιών. Δημόσιος χώρος είναι ο χώρος όπου το κοινό έχει πρόσβαση και δικαιούται ο καθένας να παρευρίσκεται. Το αντίθετο, χρήζει ποινικοποίησης, η προσπάθεια δηλαδή κάποιου να σταματήσει-εμποδίσει-περιορίσει το δημόσιο θηλασμό.

Θα πρέπει να προβλεφθεί νομοθετικά ένα πλαίσιο κυρώσεων σε επίπεδο ποινικού δικαίου, αστικού δικαίου, διοικητικού δικαίου για όποιο, φυσικό ή νομικό πρόσωπο, ιδιωτικού ή δημοσίου δικαίου επιφυλάσσει δυσμενή μεταχείριση ή άρνηση παροχής υπηρεσίας ή θυματοποίηση της θηλάζουσας γυναίκας εξαιτίας της επιλογής της να θηλάζει το παιδί της. Διακρίσεις ενάντια στο θηλασμό σε δημόσιο χώρο είναι παράνομες και ειδικότερα, θα πρέπει να συγκεκριμενοποιηθεί νομοθετικά ότι είναι παράνομο να εξαναγκάζονται οι θηλάζουσες και τα μωρά τους σε υποτίμηση, προσβολή λεκτική, βιαιοπραγία, επίθεση σωματική, εξευτελισμό, εχθρική συμπεριφορά, προσβλητική συμπεριφορά, όπως π.χ. εξαναγκασμό σε θηλασμό σε τουαλέτες!

α) τα άτομα που έχουν ένα προστατευόμενο χαρακτηριστικό, όπως είναι ο θηλασμός, έχοντας διαφορετικές ανάγκες από ότι τα άτομα χωρίς αυτό το χαρακτηριστικό, πρέπει να αντιμετωπιστούν ευνοϊκότερα νομοθετικά στο πλαίσιο της αναλογικής ισότητας.  Σε περιπτώσεις επί παραδείγματι διαζυγίου και ρύθμισης της επικοινωνίας των ανηλίκων τέκνων που θηλάζουν θα μπορούσε να γίνει ρύθμιση ώστε το θηλάζον τέκνο να έχει περισσότερες ημέρες επικοινωνία με τον πατέρα του, ενώ η διανυκτέρευση με τη μητέρα, ο κοινός ύπνος με τη μητέρα, το κύριο πρόσωπο φροντίδας του να μην διακυβεύονται.

β) να πάψουν να υποφέρουν από μειονεκτήματα που συνδέονται με αυτό το χαρακτηριστικό, με την προώθηση μέτρων υποστηρικτικών προς αυτά από άποψη συνθηκών χρόνου, χώρου, εργασίας, συμμετοχικής ισότητας, αξιοπρέπειας, ελευθερίας.

γ) η ελαχιστοποίηση των εμποδίων, μειονεκτημάτων

δ) η δημιουργία υπηρεσιών-υποδομών για αναφορές-καταγγελίες περιπτώσεων δυσμενούς μεταχείρισης

ε) η εκστρατεία ενημέρωσης σχετικά με τα δικαιώματα υγείας και ειδικότερα για το θηλασμό, τα δικαιώματα γέννας, τη διατροφή των παιδιών, τις υποχρεώσεις και τα όρια του λειτουργήματος του ιατρού, τις αρμόδιες υπηρεσίες για την πειθαρχική δίωξη των παραβατών, την ενημέρωση για το αυτεπάγγελτο της δίωξης σε περίπτωση εγκληματικής παράλειψης ενημέρωσης του ασθενή με την ευρεία έννοια (δέκτης υπηρεσιών υγείας).

Μοναδική περίπτωση που θα επιτρέπεται η απαγόρευση του θηλασμού δημόσια:

Α) όταν ο χώρος προβλέπεται να εξυπηρετεί-παρέχει υπηρεσίες μόνο σε άνδρες. Στην περίπτωση αυτή η αιτιολογία είναι απαραίτητη και πρέπει να είναι σαφώς προσδιορισμένη εκ των προτέρων, προκειμένου να αποφευχθούν καταχρήσεις και υπέρβαση των άκρων ορίων της διακριτικής ευχέρειας της Διοίκησης ή των ιδιωτών.

Β)όταν ο χώρος από άποψη υγιεινής και κινδύνων υγείας δεν προσφέρεται για μητρικό θηλασμό. Π.χ. χώροι με έκθεση σε χημικά ή ακτινοβολία.

Η υποστήριξη του θηλασμού σημαίνει και τη δυνατότητα της θηλάζουσας να επιλέξει δημόσιο ή ιδιωτικό θηλασμό χωρίς περιορισμό, μόνο εξ αυτού του λόγου, ότι δηλαδή θηλάζει το παιδί της, κίνησης, συμμετοχής στην κοινωνική, οικονομική, πολιτική, πολιτιστική ζωή της χώρας. Έτσι, θα έπρεπε να υπάρξει νομοθετική πρόβλεψη για αίθουσες θηλασμού, άλλες από τις τουαλέτες, με ζεστό νερό, για θηλασμό ή άρμεγμα.

3) Να εκπονηθεί πρόγραμμα για φιλικά προς το θηλασμό σχολεία-παιδικούς σταθμούς, εργασιακούς χώρους, νοσοκομεία, ιατρεία, χώρους αναψυχής, εμπορικά καταστήματα κλπ όπου δηλαδή υποστηρίζεται, ευνοείται, προωθείται ο θηλασμός!με πιστοποίηση που θα διενεργείται από ανεξάρτητη επιτροπή απαρτιζόμενη από υπαλλήλους του υπουργείου υγείας, εργασίας, παιδείας, πολεοδομίας κλπ, αλλά και ενώσεις καταναλωτών.

4)Να ενταχθεί σε μάθημα σε όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης του δημοτικού σχολείου, γυμνασίου και λυκείου η ενημέρωση για το μητρικό θηλασμό, η ενημέρωση για θέματα υγείας του παιδιού μέσω της διατροφής, για δικαιώματα μητρότητας, υγείας, ισότητας, απαλοιφής διακρίσεων σε βάρος θηλαζουσών γυναικών, σε βάρος παιδιών που θηλάζουν, ανεξαρτήτως ηλικίας κλπ

5)Εργασία και θηλασμός. Θα πρέπει το κράτος να νομοθετήσει υποστηρικτικά το μητρικό θηλασμό στο χώρο εργασίας με διαλείμματα για να βγάλει γάλα σε ενδεδειγμένους χώρους από άποψη υγιεινής (και όχι σε τουαλέτες), να προβλέπεται η δυνατότητα ελαστικότερου προγράμματος εργασίας που θα ενισχύει το μητρικό θηλασμό και δεν θα τον αποτρέπει ή εμποδίζει. Σήμερα, στην Ελλάδα ο νομοθέτης προβλέπει ότι η γυναίκα για ένα χρόνο από τον τοκετό για το θηλασμό και τις αυξημένες φροντίδες που απαιτούνται για την ανατροφή του παιδιού της δικαιούται είτε να διακόπτει την εργασία για μία ώρα είτε να προσέρχεται αργότερα είτε να αποχωρεί κατά μία ώρα νωρίτερα κάθε μέρα. Αυτός ο χρόνος της μίας ώρας διακοπής ή της βραδύτερης προσέλευσης ή πρόωρης αποχώρησης θεωρείται και αμείβεται ως χρόνος εργασίας. Αυτή η νομοθετική ρύθμιση δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα θηλασμού παιδιών μεγαλύτερων του ενός χρόνου. Στην ουσία προστάζει τον βίαιο κ πρόωρο απογαλακτισμό, πέραν κάθε λογικής και επιστημονικής τεκμηρίωσης. Κυρίως όμως ο χρόνος προστασίας της θηλάζουσας εργαζομένης πρέπει να είναι διαμορφωμένος έτσι ώστε πραγματικά να την ενισχύει στην απόφασή της να συνεχίσει το θηλασμό μέχρι το χρονικό σημείο που εκείνη επιθυμεί! Χωρίς χρονικό περιορισμό!

Κανένας γονιός και κανένα παιδί (ανεξαρτήτως ηλικίας) να μην στερείται το μητρικό θηλασμό. Είμαστε πρωτίστως θηλαστικά και όχι καταναλωτές!

Ξάνθη, 24-10-2014

Σεβαστή Δημοσίου

Δικηγόρος παρ’ Εφέταις Λάρισας

ΜΔ Δημοσίου Δικαίου